Er zijn uitspraken die, juist door hun schijnbare onbenulligheid, het mechaniek van een wereldbeeld onthullen. Shit happens is zo’n uitdrukking. Twee woorden die in hun achteloze banaliteit een complete metafysica onderuit halen. Want hier spreekt niet de zucht van een teleurgestelde realist, maar de bulderende lach van de patafysicus.
De traditionele denkwijzen - fysica, metafysica, theologie - richten zich op orde, causaliteit, betekenis. Zij zoeken de wet achter de chaos, het plan achter het ongeluk, de zin achter de absurditeit. Maar de Patafysica weigert pertinent die omwegen. Zij stelt dat het individuele, het ongerijmde, het absurde niet slechts randverschijnselen zijn, maar het fundament van de werkelijkheid.
Vanuit dit perspectief is shit happens niet iets banaals. Natuurlijk gebeurt er shit, omdat er niets anders gebeurt dan shit. Niet in de vulgariteit van het woord, maar in zijn radicale neutraliteit: het gebeuren is altijd tegendraads aan ons verlangen naar orde. Elke misser, elk falen, elke onverwachte catastrofe bevestigt dat de uitzondering het hart van de werkelijkheid is. Shit happens ontslaat ons van de dwang tot verklaren. Het ongeluk hoeft geen oorzaak te hebben, geen plan, geen reden. Het feit dat het gebeurt is genoeg. Dat it happens is belangrijker dan de shit. Want in dat uitzonderlijke gebeuren ligt de zuivere absurditeit die ons denken niet kan reduceren tot nut of noodzaak.
Daarmee wordt de uitdrukking een belangwekkende ontwrichtende kracht. Ze stelt niet gerust, biedt geen troost, maar opent een ironisch gat in elke poging tot betekenisgeving. Ze maakt van het noodlot geen tragedie maar een komedie. In de lach die volgt op shit happens schuilt de bevrijding: de erkenning dat we ons bestaan niet hoeven te verantwoorden.
Aldus verschijnt shit happens als de meest zuivere patafysische formule: de verheffing van het ongeluk tot norm, de viering van het absurde als enige zekerheid. Het is de obscene mantra van een wereld waarin elke uitzondering de regel is en de regel niet meer dan een slecht excuus voor de uitzondering.
