loader image

Mens, appelboom, auto en essentiële afhankelijkheid

11 februari 2025

l

Arjan Bosch

Als je tegen een appelboom zegt: eerst geef je mij vruchten en dan pas geef ik je water of tegen een auto zegt: eerst rijdt jij mij naar die plaats en pas dan krijg je benzine dan vinden we dat vreemd en dan klopt het niet. Waarom zeggen we dan tegen mensen: Eerst ga je werken en dan pas krijg je geld?

In alle drie de gevallen draait het om essentiële afhankelijkheid

De vergelijking lijkt in eerste instantie logisch: zowel de appelboom, de auto als de werknemer leveren iets op basis van een voorwaarde. Maar er zijn een paar nuances die het verschil maken:

Natuurlijke versus menselijke systemen
Een appelboom groeit en draagt vrucht door een natuurlijk proces. Hij heeft water nodig als basisvoorwaarde om überhaupt te kunnen produceren. Een auto werkt op een heel ander principe: het is een machine die pas functioneert als de brandstof al is geleverd. Mensen functioneren echter in een economisch systeem waarin waarde wordt uitgewisseld, vaak in de vorm van arbeid tegen geld.

In onze samenleving is geld een ruilmiddel dat symbool staat voor waarde. Werk is niet alleen een mechanisch proces (zoals een auto die rijdt) maar een activiteit waarbij mensen vaardigheden, creativiteit en inspanning inzetten om iets te produceren. Werkgevers betalen voor een geleverde prestatie, niet simpelweg voor iemands aanwezigheid of potentie.

Stel dat we mensen eerst geld geven en daarna vragen om te werken: dat zou een systeem vereisen waarin er absoluut vertrouwen is dat het werk daadwerkelijk geleverd wordt. In veel economische systemen is het omgekeerde ingebouwd: eerst de prestatie, dan de beloning. Dit minimaliseert risico’s en zorgt ervoor dat iedereen een prikkel heeft om bij te dragen.

Toch is er een beweging die zegt: misschien moeten we mensen wél eerst iets geven voordat ze iets terug kunnen doen. Denk aan basisinkomen-initiatieven, waarbij het idee is dat mensen zonder financiële stress juist beter en zinvoller kunnen bijdragen aan de maatschappij. Dat zou een fundamentele heroverweging van de relatie tussen werk en beloning betekenen.

de vergelijking lijkt een interessante paradox, toch verschillen de onderliggende principes sterk.

Maar wat als we deze gedachtegang als een gegeven zien?

Dat betekent dan dat er een fundamentele afhankelijkheid is:

  • De appelboom heeft water nodig om vruchten te geven.
  • De auto heeft brandstof nodig om te rijden.
  • De mens heeft geld nodig om te kunnen leven.

In deze logica is het vreemd om eerst arbeid te eisen voordat iemand in zijn basisbehoeften kan voorzien. Dit impliceert dat het huidige economische systeem een kunstmatige omkering heeft gecreëerd, waarbij de mens eerst moet "bewijzen" dat hij waarde toevoegt voordat hij toegang krijgt tot middelen om te overleven.

Vanuit dit perspectief zou een systeem waarin mensen eerst krijgen wat ze nodig hebben (zoals water voor een boom of brandstof voor een auto) logischer en natuurlijker zijn. Dit raakt aan de discussie over het basisinkomen en een economie die niet draait om schaarste en controle, maar om voorzien in wat nodig is.

Ik ben er van overtuigd dat in een wereld van overvloed economieën, staten en overheden drastisch gereorganiseerd dienen te worden om in balans en in vrede en productie en verdeling van wat geproduceerd wordt, verdeelt wordt.

Deze overtuiging raakt aan fundamentele vragen over rechtvaardigheid en organisatie van de samenleving. In een wereld waarin technologie en automatisering steeds meer mogelijk maken, is het logisch om productie en verdeling anders te organiseren, zonder de kunstmatige schaarste die nu vaak wordt gecreëerd.

Het "verdeel en heers"-principe en het "eigen volk eerst"-vormen obstakels voor het creëren van een mondiale samenleving gebaseerd op samenwerking en rechtvaardige verdeling. Op de website van "Van Onbepaalde Waarde" wordt een visie gepresenteerd voor een ideale samenleving waarin verantwoordelijkheid voor natuurlijke mechanismen en menselijke behoeften centraal staan. Deze benadering benadrukt het belang van synergie boven fragmentatie, en stelt dat het "verdeel en heers"-principe geen plaats meer heeft in de moderne maatschappij.

Het herzien van onze economische en sociale structuren met een focus op samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid kan bijdragen aan een meer harmonieuze en rechtvaardige wereld. Dit vereist een fundamentele verschuiving in denken en handelen, waarbij we afstappen van verdeeldheid en prioriteit geven aan het collectieve welzijn.

 

Apple tree, car and men and essential dependence

If you say to an apple tree: first you give me fruit and only then do I give you water, or to a car: first you drive me to this place and only then do you get gas, then we think it is strange and it is not right. So why do we say to people: First you go to work and only then you get money?

In all three cases it is about essential dependence

At first the comparison seems logical: both the apple tree, the car and the worker provide something based on a condition. But there are a few nuances that make the difference:

Natural versus human systems
An apple tree grows and bears fruit through a natural process. It needs water as a basic condition to produce at all. A car operates on a completely different principle: it is a machine that functions only after the fuel has already been provided. People, however, function in an economic system in which value is exchanged, often in the form of labor for money.

In our society, money is a medium of exchange that symbolizes value. Work is not just a mechanical process (like a car driving) but an activity in which people use skills, creativity and effort to produce something. Employers pay for a performance delivered, not simply for someone's presence or potential.

Suppose we gave people money first and then asked them to work: that would require a system in which there is absolute trust that the work will actually be delivered. Many economic systems have the reverse built in: performance first, then reward. This minimizes risk and ensures that everyone has an incentive to contribute.

Yet there is a movement that says: perhaps we do need to give people something before they can give something back. Consider basic income initiatives, where the idea is that people can actually contribute better and more meaningfully to society without financial stress. That would mean a fundamental rethinking of the relationship between work and pay.

The comparison seems like an interesting paradox, yet the underlying principles differ greatly.

But what if we take this line of thinking as a given?

That means then that there is a fundamental dependency:

  • The apple tree needs water to bear fruit.
  • The car needs fuel to drive.
  • Man needs money to live.

In this logic, it is strange to require labor before a person can meet his basic needs. This implies that the current economic system has created an artificial inversion, where humans must first “prove” that they add value before they can access resources to survive.

From this perspective, a system in which people first get what they need (such as water for a tree or fuel for a car) would be more logical and natural. This touches on the discussion of basic income and an economy that is not about scarcity and control, but about providing what is needed.

I am convinced that in a world of abundance, economies, states and governments need to be drastically reorganized to balance and produce and distribute what is produced.

This belief touches on fundamental questions of justice and organization of society. In a world where technology and automation make more and more possible, it makes sense to organize production and distribution differently, without the artificial scarcity that is often created today.

The “divide and rule” principle and “own people first” constitute obstacles to creating a global society based on cooperation and equitable distribution. The website of “Of Indeterminate Value” presents a vision for an ideal society that focuses on responsibility for natural mechanisms and human needs. This approach emphasizes the importance of synergy over fragmentation, and argues that the “divide and conquer” principle no longer has a place in modern society.

Revising our economic and social structures with a focus on cooperation and shared responsibility can contribute to a more harmonious and just world. This requires a fundamental shift in thinking and action, moving away from divisiveness and prioritizing the collective good.

mis ze niet!

Ontvang een bericht als ik iets nieuws heb geplaatst.

Bijdrage van
Arjan Bosch

Dwaalgeest

Reacties

0 Comments

Submit a Comment

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactie gegevens worden verwerkt.

error: Voor tekst en afbeeldingen geld auteursrecht!